راهنمای کامل کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی
مقدمه
در عصر کنونی، با رشد سریع فناوری و گسترش فضای مجازی، نیاز به حضور و همکاری کارشناسان متخصص در حوزههای امنیت دیجیتال، فناوری اطلاعات و ارتباطات، فضای مجازی و جرایم رایانهای بیش از پیش احساس میشود. یکی از مسیرهای رسمی ورود به این عرصه در ایران، تبدیل شدن به کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی است. در این راهنما، نقش کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی را از منظر وظایف، شرایط آزمون، روند اخذ پروانه، مقایسه دو نهاد ذیربط یعنی کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه مورد بررسی قرار میدهیم. تمامی مراحل تبدیل شدن به بهترین و برترین کارشناس رسمی جرایم رایانه ای و فناوری اطلاعات را از شروع تا انتها با تمامی جزییات لازم تشریح می نماییم.
تعریف و اهمیت کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی
کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای به فردی گفته میشود که پس از طی مراحل قانونی، موفق به اخذ پروانه کارشناسی رسمی در رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات و فضای مجازی و جرایم رایانهای شده است و صلاحیت دارد در محاکم قضائی، مراجع انتظامی و بخشهای دولتی و خصوصی به ارائه نظرات فنی، مشاوره، گزارش کارشناسی و انجام ارزیابیهای تخصصی بپردازد. کارشناسی رسمی کامپیوتر و فناوری اطلاعات و فضای مجازی و جرایم رایانهای یکی از رشتههای تخصصی مهم در سیستم حقوقی و فنی کشور محسوب میشود. این تخصص شامل حوزههای گستردهای مانند بررسی سختافزار، نرمافزار، شبکه، خدمات اینترنتی و جرایم سایبری است. برای نمونه کارشناس رسمی کامپیوتر و فناوری اطلاعات و فضای مجازی و جرایم رایانهای «رسیدگی و ارزیابی نرم افزارهای رایانه ای، سخت افزارهای رایانه ای، شبکه های رایانه ای و خدمات اینترنتی» را بر عهده دارد.
اهمیت این نقش در شرایط کنونی به دلیل افزایش جرایم رایانهای، تهدیدات فضای مجازی، نیاز به امنیت اطلاعات و الزامات قانونی کشور بیشتر شده است. کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای با تجربه و دارای تخصص و مهارت کافی میتواند نقش تعیین کنندهای در پروندههای کیفری و حقوقی، اختلافات تجاری، ارزیابی داراییهای فناورانه و تحلیل آسیبپذیریها ایفا کند.
وظایف و صلاحیتهای کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای
وظایف کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای به صورت زیر قابل تفکیک هستند:
- رسیدگی و ارزیابی نرمافزارهای رایانهای؛ «مثال: نظریه داوری اختلاف قرارداد سامانه نرم افزاری کارگزاری رسمی بیمه»
- رسیدگی و ارزیابی سختافزارهای رایانهای؛ «مثال: ارزشگذاری و برآورد قیمت قطعات و تجهیزات الکترونیکی»
- رسیدگی و ارزیابی خسارات سخت افزارهای رایانه ای و تعمیرات موبایل و تلفن همراه؛ «مثال: تعیین دقیق تخلف احتمالی در تعمیر یک عدد تلفن همراه آیفون و ارزیابی خسارات وارده»
- بررسی و داوری اختلاف قراردادهای طراحی و توسعه نرم افزار، راه اندازی وبسایت، سئو؛ «مثال: شکایت اختلاف قرارداد طراحی وبسایت فروش مبلمان»
- تعیین اجرتالمثل، اجارهبها، حقالزحمه خدمات تخصصی در حوزه فناوری اطلاعات؛ «مثال: بررسی گرانفروشی دوربین مداربسته و سیستم اعلام سرقت»
- اظهار نظر درباره جرایم رایانهای و فضای مجازی؛ «مثال: هک و قفل کردن اپل آیدی گوشی های آیفون »
- اظهارنظر در مورد هک سامانه و دسترسی غیرمجاز به نرم افزارها؛ «مثال: هک نرم افزار حسابداری توسط پرسنل سابق و فروش غیرمجاز آن »
- تحلیل مستندات دیجیتال، دادههای واردشده به رایانه، شواهد فضای مجازی؛ «مثال: بررسی تخلف دارویی پرسنل داروخانه بیمارستان »
- رسیدگی و ارزیابی حوزه رمزارزها و ارزدیجیتال مانند بیتکوین، اتریوم، تتر؛ «مثال: شکایت از خریداری رمز ارز V2C »
- رسیدگی و ارزیابی شبکههای رایانهای و خدمات اینترنتی؛
- ارزیابی داراییهای نامشهود انفورماتیکی مانند دامنهها، برندهای نرمافزاری، سیستمهای اطلاعاتی؛
- حضور در دادگاه یا مراجع قضائی به عنوان خبره فنی در حوزه فناوری اطلاعات، فضای مجازی، جرایم رایانهای؛
در مجموع، بهترین کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای باید دانش فنی در حوزه فناوری اطلاعات، مهارتهای تحلیلگرانه در فضای مجازی، آشنایی با جرایم رایانهای و تجربه کافی را داشته باشد تا بتواند وظایف تخصصی خود را به نحو احسن انجام دهد.
شرایط و روند آزمون برای تبدیل شدن به کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای
شرایط عمومی ثبت نام
برای ورود به مسیر کارشناسی رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای، باید شرایط عمومی زیر را داشته باشید:
- تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
- اعتقاد و التزام عملی به دین اسلام یا یکی از اقلیتهای شناختهشده.
- داشتن حداقل سن تعیینشده (مثلاً حداقل ۲۴ سال تمام شمسی) در زمان ثبت نام آزمون کارشناسی رسمی.
- نداشتن سوء پیشینه کیفری، عدم محرومیت از حقوق اجتماعی، عدم اعتیاد به مواد مخدر یا روان گردان.
- داشتن دانشنامه معتبر کارشناسی یا بالاتر در رشته مرتبط با تقاضا
شرایط اختصاصی برای رشته کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای
برای رشته «کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات، فضای مجازی » لازم است داوطلب دارای مدرک تحصیلی مرتبط با کامپیوتر ، فناوری اطلاعات، برق و الکترونیک، یا رشتههای کاربردی مشابه باشد و معمولاً سابقه کار مرتبط نیز مؤثر است. رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات حوزه بسیار وسیعتری از موضوع جرایم رایانهای بر عهده دارد.
مراحل آزمون و فرآیند تبدیل شدن به کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای
روند عمومی تبدیل شدن به کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای به شرح زیر است:
- مطالعه دفترچه ثبت نام آزمون کارشناسی رسمی که توسط مرجع ذیربط منتشر میشود.
- ثبتنام در سامانه مربوطه (مثلاً سایت شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری یا مرکز کارشناسان) برای شرکت در آزمون کارشناسی رسمی. هم اکنون چندین سال است این آزمون توسط سازمان سنجش آموزش کشور برگزار می شود.
- شرکت در آزمون کتبی و مرحله شفاهی یا مصاحبه علمی فنی
- اعلام نتایج آزمون و معرفی پذیرفتهشدگان به نهاد ذیربط برای صدور پروانه کارشناسی رسمی
- پس از طی مراحل اداری، صدور پروانه کارشناسی رسمی در رشته کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای و ثبت در سامانههای مربوط.
- شروع فعالیت به عنوان کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای با رعایت الزاماتی مانند تمدید یا ارتقاء صلاحیت در صورت نیاز.
به عنوان مثال، دفترچه ثبت نام آزمون کارشناسی رسمی قوه قضاییه سال ۱۴۰۴ منتشر شده و راهنمای ثبتنام مفصلی دارد.
مقایسه میان نهادها: کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
در ایران، برای مسیر کارشناسی رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای عمدتاً دو نهاد متولی وجود دارد:
- کانون کارشناسان رسمی دادگستری https://karshenasan.ir
- مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه https://www.23055.ir
کانون کارشناسان رسمی دادگستری
کانون کارشناسان رسمی دادگستری، معمولاً آزمون کارشناسی رسمی را تحت عنوان «آزمون کارشناس رسمی دادگستری» برگزار میکند. برای رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات، کانون کارشناسان رسمی دادگستری آزمونهایی برگزار کرده است.در بسیاری موارد، دامنه فعالیت کارشناسان رسمی تحت این نهاد شامل ارزیابیها وگزارشهای رسمی به مراجع قضایی و نظارتی است.
شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری به استناد بند الف ذیل مادۀ 7 قانون کانون کارشناسان رسمی مصوب 1381/1/1/8 و آئین نامۀ اجرائی آن و تبصره یک ماده 4 قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب وکار مصوب مورخ 1400/12/24 مجلس شورای اسلامی از متقاضیان اخذ پروانه کارشناس رسمی دادگستری جهت شرکت در آزمون سراسری کارشناسان رسمی دادگستری که به صورت کتبی (چهار جوابی) و شفاهی برگزار میشود طبق قانون و مقررات و با توجه به شرایط مندرج در دفترچه، از طریق درگاه اطلاع رسانی سازمان سنجش آموزش کشور ثبت نام به عمل می آورد.
دانلود دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون کانون کارشناسان رسمی دادگستری سال 1404
شرایط عمومی و اختصاصی متقاضیان پروانۀ کارشناسی رسمی دادگستری کانون کارشناسان
متقاضیان اخذ پروانۀ کارشناسی رسمی دادگستری، به استناد ماده 15 قانون مصوب 1381/1/18 مجلس شورای اسلامی، علاوه بر وثاقت باید واجد شرایط ذیل باشند:
الف) شرایط عمومی متقاضیان
1 . متدین به دین اسلام و یا یكی از اقلیتهای دینی به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و وفاداری به نظام مقدس جمهوری اسلامی.
2 . داشتن تابعیت ایرانی.
3 . نداشتن پیشینۀ کیفری مؤثر.
4. عدم اعتیاد به مواد مخدر.
5 . نداشتن وابستگی و سابقۀ عضویت و هواداری در گروههای غیرقانونی یا مخالف اسلام.
6 . داشتن حداقل بیست و پنج سال سن در پایان مهلت ثبتنام و در صورت تمدید مهلت ثبتنام، تا آخرین روز تمدید.
تبصره: متقاضیان ایثارگر بر اساس بند چ مادۀ 88 قانون برنامۀ ششم توسعه از داشتن شرط سنی معافند.
7 . داشتن معافیت یا کارت پایان خدمت وظیفۀ عمومی (برای آقایان)
ب) شرایط اختصاصی متقاضیان
داشتن دانشنامۀ کارشناسی یا بالاتر مرتبط با رشتۀ کارشناسی مورد تقاضا، از دانشگاههای معتبر داخلی (اعم از دولتی یا غیردولتی)، مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكی یا از دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و داشتن سابقۀ تجربی مفید و مرتبط به مدت حداقل پنج سال (تشخیص آن به عهدۀ شورا است)در رشتۀ کارشناسی مورد تقاضا، پس از اخذ دانشنامه مذکور تا آخرین روز ثبت نام.
تبصره: مدارک تحصیلی معادل (حتی با دارا بودن مدرک آزمون جامع سازمان سنجش) یا مدارک دارای ارزش استخدامی (داخلی سازمانها) در هیچ یک از موارد فوق مورد قبول نیست.
تبصره: سابقۀ کار مرتبط با رشتۀ مورد تقاضای کارشناسی باید در سربرگ شرکت، موسسه، سازمان یا هر نهاد صادر کنندۀ گواهی و ممهور به مُهر آن نهاد باشد و به مدت زمان لازم تا آخرین روز ثبتنام برای رشتۀ مورد تقاضا بر اساس جداول 1 تا 4 دفترچۀ راهنمای ثبت نام باشد. همچنین باید شامل تاریخ شروع و پایان کار به تفكیک روز، ماه و سال و عنوان دقیق شغلی و شرح وظایف محوله (شرح شغل) باشد. سوابق شغلی که تنها نشانگر استخدام فرد در شرکت یا سازمان صادر کننده است و به صورت دست نویس و غیر رسمی صادر شده است ملاک عمل نخواهد بود.
تبصره: ملاک محاسبۀ مدت زمان مدرک تحصیلی، سابقۀ کاری و کارت پایان خدمت یا کارت معافیت آخرین روز ثبت نام (و درصورت تمدید مهلت ثبت نام، آخرین روز تمدید) است.
مراحل آزمون کتبی و شفاهی متقاضیان پروانۀ کارشناسی رسمی دادگستری کانون کارشناسان
1. آزمون کتبی (چهار جوابی) توسط سازمان سنجش آموزش کشور برگزار خواهد شد.
2 . پس از برگزاری آزمون کتبی و تصحیح پاسخنامهها، متقاضیانی که حداقل 70 % امتیاز میانگین نمرات یک درصد حائزان بالاترین امتیاز رشته مورد تقاضا را کسب کنند به عنوان پذیرفتهشدگان آزمون کتبی(چهارجوابی) برای انجام آزمون شفاهی معرفی میشوند.(قانون تسهیل)
تبصره مهم: طبق قانون استفساریه مواد 3 و 4 و 5 قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار مصوب 1400/12/24 منظور از امتیاز میانگین نمرات، “میانگین وزنی نمرات تراز شده” است.
3 . پذیرفته شدگان آزمون کتبی و شفاهی پس از طی سایر مراحل از جمله تشخیص تایید صلاحیت اولویتهای اخلاقی توسط کمیسیون مادۀ 13 قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری توسط شورای عالی به کانون استان مربوطه معرفی میشوند.
4 . شورا آمار پذیرفته شدگان علمی (کتبی و شفاهی) در هر رشته را به استان مربوطه اعلام خواهد کرد تا کانون استان، توزیع تعداد مذکور در هر منطقه را بر اساس نیاز مناطق خود مشخص نماید.
5 . پذیرفته شدگان علمی (کتبی و شفاهی) با رعایت اولویت و امتیاز مكتسبه بر اساس فرمهای طراحی شده که متعاقباً توسط شورا در اختیار ایشان قرار داده میشود نسبت به انتخاب منطقۀ محل کارشناسی خود در استان مربوطه اقدام خواهند نمود.
6. مراحل دیگری که متقاضیان، پس از گذراندن آزمون کتبی (چهار جوابی) و شفاهی و موفقیت در آن باید طی نمایند:
– دریافت گواهی عدم سوءپیشینه و اثبات عدم اعتیاد
– تشخیص تایید صلاحیت اولویتهای اخلاقی توسط کمیسیون مادۀ 13 قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری
– گذراندن موفقیت آمیز دورۀ کارآموزی تحت نظر کارشناس راهنما به مدت حداقل یک سال براساس نظامنامۀ کارآموزی شورا و شرکت در دورههای آموزشی، مطالعۀ قوانین و مقررات مربوط و شناخت وظایف کارشناسی که کارشناس راهنمای کانون به کارآموز محول میکند.
تبصره: شروع دوره کارآموزی از تاریخ تعیین کارشناس راهنما توسط هیئت مدیرۀ کانون مربوط، برای متقاضیان آغاز میشود و هرگونه تأخیر غیرموجه بیش از شش ماه موجب عدم پذیرش متقاضی برای ادامۀ مراحل خواهد شد.
– تعیین صلاحیت های اولیه توسط کمیسیون صلاحیتهای علمی و فنی بر اساس نظامنامۀ اعطاء صلاحیت
جدول رشته های تحصیلی مجاز برای متقاضایان کارشناسی رسمی رایانه، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی کانون کارشناسان رسمی دادگستری
مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه نیز آزمون کارشناسی رسمی را برگزار میکند و دفترچه راهنمای ثبتنام، شرایط و مراحل آن را منتشر مینماید.
مركز وكلا، كارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه، در اجرای بند ب ماده 4 آئین نامه اجرایی ماده 187 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی مصوب 29 / 11 / 1397 و براساس تبصره یک ماده 4 قانون تسهیل صدور مجوزهای كسب و كار مصوب 1400/12/24 مجلس شورای اسلامی موظف است هرساله از طریق سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش كشور نسبت به برگزاری آزمون كارشناسان رسمی اقدام نماید. بر این اساس از متقاضیان اخذ پروانه كارشناسی رسمی دادگستری جهت شركت در آزمون سراسری كارشناسان رسمی دادگستری ثبت نام به عمل می آورد.
دانلود دفترچه راهنمای ثبتنام آزمون کارشناسی رسمی مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه 1404
شرایط عمومی ثبت نام آزمون و اخذ پروانه كارشناسی رسمی دادگستری در مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
– متدین به دین اسلام یا یكی از اقلیتهای دینی به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
– داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
– داشتن حداقل 24 سال تمام شمسی تا زمان ثبت نام
– داشتن دانشنامه معتبر كارشناسی در رشته مورد تقاضا از دانشگاههای معتبر داخلی یا خارجی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی (ملاک تاریخ فارغالتحصیلی روز برگزاری آزمون است).
تذکر:مدارک معادل یا مدارک دارای ارزش استخدامی داخلی سازمانها قابل پذیرش نیست.
– انجام خدمت وظیفه عمومی یا ارایه مجوز معافیت از خدمت برای آقایان تا زمان برگزاری آزمون.
– عدم سوءپیشینه كیفری و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی.
– عدم اعتیاد به مواد مخدر و سكرآور به تأیید سازمان پزشكی قانونی و عدم تجاهر به فسق.
– داشتن سلامت جسمی برای انجام امور كارشناسی به تأیید پزشكان معتمد مركز وكلا، كارشناسان رسمی و مشاوران خانواده.
– داشتن وثاقت و تعهد به اصل نظام و قانون اساسی و عدم سوءشهرت.
– عدم محكومیت به انفصال دائم از كارشناسی رسمی.
– داشتن شرایط علمی و سابقه كار تجربی در رشته مورد تقاضا (تشخیص آن به عهده مركز خواهد بود).
– احراز سوابق شغلی بر عهده مركز است. مدارک مورد نیاز:
1 . سابقه بیمه مرتبط همراه با گواهی شغلی مذكور
2 . حكم كارگزینی مرتبط همراه با گواهی شغلی مذكور
3 . قرارداد معتبر مرتبط همراه با گواهی شغلی مذكور
تبصره: برای ارگانهای نظامی و انتظامی داشتن حكم كارگزینی یا گواهی معتبر كافی است.
تذکر: سابقه كار تجربی باید بعد از تاریخ اخذ مدرک كارشناسی باشد.
بر اساس تبصره 1 ماده 4 قانون تسهیل توزیع استانی پذیرفته شدگان بر اساس تقاضا یا امتیاز پذیرفته شدگان است.
حدنصاب نمره آزمون، مواد آزمون كتبی و مراحل بعدی آن در مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
براساس قانون تسهیل صدور مجوزهای كسب و كار مصوب مجلس شورای اسلامی مركز وكلا، كارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه موظف است هرساله از طریق سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش كشور نسبت به برگزاری آزمون كارشناسان رسمی اقدام نماید. داوطلبانی كه حداقل هفتاد درصد ( 70 %) امتیاز میانگین نمرات یک درصد ( 1 %) حائزان بالاترین امتیاز در هر رشته را كسب كنند، به عنوان پذیرفته شده، برای طی مراحل مقتضی به مركز وكلا، كارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه معرفی میشوند.
تبصره: برای مشمولان بند چ ماده 88 (یثارگران مندرج در صفحه 1) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، حدنصاب حداقل شصت درصد ( 60 %) درصد امتیاز میانگین نمرات یک درصد (1 %) حائزان بالاترین امتیاز در هر رشته است.
تبصره مهم: طبق قانون تفسیر مواد 3 ، 4 و 5 قانون تسهیل صدور مجوزهای كسب و كار مصوب 1401/6/2 مجلس در مواد «امتیاز میانگین نمرات» شورای اسلامی، منظور از 3 ، 4 و 5 قانون تسهیل صدور مجوزهای كسب و كار، میانگین وزنی نمرات تراز شده مطابق شاخصهای آماری در آزمون سراسری است كه توسط سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش كشور انجام میشود.
• سؤالهای آزمون كتبی براساس درسهای تخصصی دانشگاهی و موارد تجربی كارشناسی در رشته مورد تقاضا و قوانین و مقررات مرتبط تدوین و طرح میشود.
• سوالات آزمون كتبی به صورت چهار گزینهای و دارای نمره منفی است.
قوانین محدودیت اشتغال در حرفه های دیگر برای اخد پروانه کارشناسی در مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
مطابق مصوبه هیات محترم نظارت مركز، اشتغال همزمان به وكالت و كارشناسی رسمی دادگستری یا اشتغال همزمان در دو رشته كارشناسی رسمی ممنوع است، وكلا یا كارشناسان رسمی دادگستری فقط درصورت انصراف از وكالت یا كارشناسی رسمی قبلی میتوانند پروانه كارشناسی رسمی دادگستری جدید اخذ كنند.
با توجه به اینكه كارشناسی رسمی دادگستری شغل محسوب نمیشود، كلیه افراد شاغل در مؤسسات دولتی و غیردولتی درصورت داشتن شرایط میتوانند در آزمون ثبت نام نمایند و درصورت قبولی در هر دو مرحله آزمون كتبی و بررسی مدارک احراز صلاحیت با گذراندن مراحل قانونی موفق به اخذ پروانه كارشناسی رسمی دادگستری شوند.
جدول رشته های تحصیلی مجاز و دروس آزمون کارشناسی رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
ضرایب دروس و منابع جهت شرکت در آزمون کارشناسی رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
|
منابع آزمون |
ضریب تأثیر (درصد) | مواد آزمون |
رشته تحصیلی مرتبط |
| منابع دانشگاهی و کتب مرتبط | 12.5 | معماری کامپیوتر | مهندسی کامپیوتر (کلیه گرایشها)
مهندسی فناوری اطلاعات (کلیه گرایشها)، علوم کامپیوتر (کلیه گرایشها)، مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات، مهندسی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات، مهندسی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر، مهندسی تکنولوژی سخت افزار کامپیوتر، سیستمها ی سخت افزار ی رایانه، مهندسی تکنولوژی شبکه های کامپیوتری ، مهندسی فناوری سیستمهای سخت افزاری رایانه، مهندسی فناوری شبکه های کامپیوتری . مهندسی برق (گرایشها ی الکترونیک، کنترل، مخابرات)، مهندسی تکنولوژی الکترونیک، مهندسی تکنولوژی کنترل، مهندسی فناوری کنترل، ریاضی (کاربرد در کامپیوتر ) |
| 12.5 | سیستمهای عامل | ||
| 12.5 | مهندسی نرم افزار | ||
| 12.5 | شبکه های کامپی وتری | ||
| 12.5 | پایگاه دادهها | ||
| 12.5 | امنیت شبکه | ||
| 12.5 | مهندسی اینترنت | ||
| 12.5 | قوانین مربوطه شامل قانون تجارت الکترونیکی، قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای، قانون جرائم رایانه ای |
تفاوتها و شباهتها بین کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه
– شباهتها: مسیر کلی «آزمون کارشناسی رسمی» برای هر دو نهاد شامل ثبتنام، آزمون کتبی، مصاحبه یا ارزیابی، صدور پروانه و شروع فعالیت است.
– تفاوتها: کلیات پذیرش و شرح وظایف و صلاحیتها برای هر دو گروه مشابه هم بوده و حتی در خصوص حقنظر کارشناسان نیز دستمزد برابری برای آنها در نظر گرفته شده است. همچنین ممکن است تفاوتهایی در روند اداری، ترتیب اولویت جذب، یا شرایط اختصاصی وجود داشته باشد.
– تأثیر در آینده کاری: تا چند سال پیش انتخاب هر یک از این دو مسیر ممکن بود منجر به نوع متفاوتی از عضویت در نهادهای منطقهای، ارجاعات قضائی یا نرخ مراجعه کارشناسی شود. هم اکنون بر اساس سیستم ارجاع کارشناسی بصورت قرعه کشی در سیستم قضایی که بصورت سامانه ای و خودکار صورت می گیرد ارجاعات قضایی به کارشناسان هر دو نهاد کارشناسی کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه بصورت مشابه و یکسان می باشد.
به این ترتیب، برای متقاضیان کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای تفاوت چندانی ندارد که در آزمون کدام یک از دو نهاد کانون یا مرکز کارشناسان شرکت کند و مسیر ثبتنام و اخذ پروانه را تکمیل نماید.
صلاحیت های رشته کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی
شرح رشته: کارشناس رسمی رشته کامپیوتر، در صلاحیت های تعریف شده این رشته مبادرت به تهیه گزارشات کارشناسی در پرونده های قضایی و غیر قضایی مینماید. برترین و بهترین کارشناس رسمی در این رشته معمولا صلاحیت های متعددی را کسب می نمایند.
صلاحیت های پایه کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی:
|
طول دوره آموزشی مورد نیاز (ساعت) |
پیش نیاز | شرح صلاحیت | عنوان | ردیف | ||
|
محتوای آموزشی |
کارآموزی/ کارورزی |
صلاحیت پیش نیاز |
||||
| 12 | دارد | کارآموزی | ندارد | رسیدگی و ارزیابی هرگونه سخت افزار رایانه ای مورد استفاده شخصی، مانند لپتاپ، تبلت، تلفن همراه هوشمند و نیز وسایل جانبی آن ها | رسیدگی و ارزیابی سخت افزارهای رایانه ای شخصی و وسایل جانبی آن ها | 1 |
| 16 | دارد | کارآموزی | ندارد | ارزیابی بسته های نرم افزاری (Package Software (، سامانه های نرم افزاری با کاربر ی شخصی یا با کاربری سازمان ی اما در سقف مبلغ معاملات متوسط دولتی | رسیدگی و ارزیابی بسته های نرم افزاری و سامانه های نرم افزاری با کاربر ی شخصی یا با کاربری سازمانی اما در سقف مبلغ معاملات متوسط دولتی | 2 |
| 16 | دارد | کارآموزی | ندارد | ارزیابی و کارشناسی درزمینه تجهیزات شبکه رایانه ای و ارتباطی و خدمات اینترنتی، محدود به موضوعاتی نظیر می زبانی سایت، تأمین پهنای باند و نامهای دامنه اینترنتی | رسیدگی و ارزیابی تجهیزات ارتباطی و شبکه های رایانه ای و انواع خدمات اینترنتی | 3 |
محتوای آموزشی الزامی جهت اخذ صلاحیت های پایه کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی:
| محتوای دوره آموزشی | عنوان صلاحیت | ردیف |
| تشریح ساختار صلاحیت ها و روابط پیش نیازی | دوره عمومی صلاحیت های پایه | کارآموزی |
| آشنایی با نمادهای اعتبارسنجی در فضای دیجیتال | ||
| آشنایی با تعرفه ها ی سازمان نظام صنفی رایانه ای | ||
| آشنایی با قوانین مربوط به رشته کارشناسی | ||
| آشنایی با دادسرا و آئین دادرسی کیفری و مدنی | ||
| آشنایی با سخت افزارهای مشمول این بند | رسیدگی و ارزیابی سخت افزارهای رایانه ای شخصی و وسایل جانبی آن ها | 1 |
| تشریح شباهت ها و تفاوته ای این صلاحیت با صلاحیت شماره 7 در فهرست صلاحیت های تکمیلی | ||
| مورد کاوی مصادیق واقعی و کاربردی در پروندهها ی قضایی و غیر قضایی | ||
| آشنایی با تعاریف و مصادیق بسته ها و سامانه های نرم افزاری مشمول این بند | رسیدگی و ارزیابی بسته های نرم افزاری و سامانه ها ی نرم افزاری با کاربری شخصی یا با کاربری سازمانی اما در سقف مبلغ معاملات متوسط دولتی | 2 |
| تشریح شباهت ها و تفاوت های این صلاحیت باصلاحیت شماره 5 در فهرست صلاحیت های تکمیلی | ||
| موردکاوی مصادیق واقعی و کاربردی در پرونده ها ی قضایی و غیر قضایی | ||
| آشنایی با حدنصاب معاملات دولتی | ||
| آشنایی با مفاهیم مربوط به شبکه ها ی رایانه ای و ارتباطی و خدمات مرتبط | رسیدگی و ارزیابی تجهیزات ارتباطی و شبکه های رایانه ای و انواع خدمات اینترنتی | 3 |
| آشنایی با مفاهیم موارد مشمول این بند نظیر میزبانی سایت، تأمین پهنای باند و نام های دامنه اینترنتی. | ||
| مورد کاوی مصادیق واقعی و کاربردی در پروندهها ی قضایی و غیر قضایی |
صلاحیت های تکمیلی کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی:
|
طول دوره آموزشی مورد نیاز (ساعت) |
پیش نیاز | شرح صلاحیت | عنوان | ردیف | ||
|
محتوای آموزشی |
کارآموزی/ کارورزی |
صلاحیت پیش نیاز |
||||
| 4 | دارد | ندارد | حداقل یکی
از صلاحیت های 1 یا 2 یا 3 |
تعیین میزان اجاره بهاء و اجرت المثل انواع تجهیزات سخت افزار و شبکه ارتباطی و رایانه ای، محصولات نرم افزار رایانه ای و اینترنتی، انتشارات الکترونیکی و پایگاه های داده ای، در حدود صلاحیت مربوطه | تعیین اجاره بهاء و اجرت المثل در امور تخصصی مربوطه | 4 |
| 8 | دارد | کارورزی | دارا بودن صلاحیت های 2 و 3 و 4 | ارزیابی و رسیدگی انواع سامانه ها و پلتفرم های نرم افزاری و داده ای بزرگ با کاربری در سطوح سازمانی یا ملی مانند سامانه های بانکی، پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی و یا سامانه های مبتنی بر فناوری های نوین از جمله فناوری های هوش مصنوعی، کلان داده(Bigdata ) و زنجیره بلوکی یا بلاکچین (BlockChain)، در حد معاملات بزرگ و بالاتر دولتی | رسیدگی و ارزیابی سامانه های کلان و نوین نرم افزاری، در حد رقم معاملات بزرگ و بالاتر دولتی | 5 |
| 4 | دارد | کارورزی
(یکماه) |
دارا بودن
صلاحیت 5 |
کارشناسی و ارزیابی در زمینه رعایت یا نقض حقوق مالکیت فکری (حق مؤلف و حق اختراع)، گرته برداری، کپی بردار ی و بهره برداری غیرمجاز از طرح ها، نرم افزارها، بانک های اطلاعاتی و به طورکلی انواع محصولات و خدمات در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (نفیاً و اثباتاً) | رسیدگی به اسناد و حقوق مالکیت فکری پدیدآورندگان آثار و محصولات رایانه ای و نشر الکترونیکی | 6 |
| 8 | دارد | ندارد | دارا بودن
صلاحیت های 1 و 5 |
ارزیابی و کارشناسی در زمینه های: انواع سخت افزار های رایانه ای و ذخیره سازی اطلاعات، تجهیزات مراکز داده، زیرساختهای فنی و شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی، سامانه های رباتیکی و اینترنت اشیاء (IOT ) و همچنین سامانه های نهفته (Embeded ) هوشمند و خود تصمیم گیر | رسیدگی و ارزیابی مراکز داده و
زیرساخت های فنی و پردازش ابری، اینترنت اشیاء، سامانه های رباتیکی و نهفته، هوشمند و خود تصمیم گیر |
7 |
| 8 | دارد | کارورزی
(سه ماه) |
دارا بودن
صلاحیت های 5 و 7 |
بررسی و رسیدگی درزمینه انواع جرائم و جعل رایانه ای و کلیه موضوعات مربوط به فضای مجازی، بررسی و تشخیص اصالت، ویرایش، مونتاژ، تطبیق و مقایسه، بهبود، استخراج داده، خارج نویسی داده های صوتی، تصویری و ویدئو دیجیتالی | کارشناسی درزمینه جرائم رایانه ای و فضای مجازی | 8 |
| 8 | دارد | کارورزی
(سه ماه) |
دارا بودن
صلاحیت 8 |
بررسی و رسیدگی درزمینه انواع حملات سایبری و تهدیدات د حوزه امنیت اطلاعات و موضوعات و تمهیدات مرتبط با حفظ امنیت سامانه ها و زیرساختهای اطلاعاتی و ارتباطی | کارشناسی درزمینه امنیت اطلاعات و حفاظت سیستم های رایانه ای | 9 |
| 4 | دارد | ندارد | دارا بودن
صلاحیت های 5 و6 و 7 |
کارشناسی و ارزیابی هرگونه خدمات قرارداده ای مشاوره، طراحی و ساخت، مدیریت، نظارت و مدیریت اجرای طرح)عامل چهارم)، درزمینه طرح های فناوری اطلاعات و ارتباطات | ارزیابی خدمات مشاوره، نظارت، مدیریت، طراحی و ساخت طرح های فناوری اطلاعات و ارتباطات | 10 |
| 4 | دارد | ندارد | دارا بودن
صلاحیت های 4 و 6 و 7 |
رسیدگی به اختلاف فی مابین کارفرما، پیمانکار و مشاور در چارچوب تعهدات قراردادی طرفین و با توجه به قوانین، مقررات و ضوابط فنی عمومی و تخصصی | رسیدگی به اختلاف کارفرما، پیمانکار و مشاور در امور تخصصی مربوط | 11 |
| 18 | دارد | کارورزی
(سه ماه) |
دارا بودن
صلاحیت های 6 و 10 |
ارزشگذاری هرگونه دارائی نامشهود در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، اعم از استارت آپ، سامانه های نرم افزاری و بانک های اطلاعاتی، حقوق مالکیت فکری (حق مؤلف و حق اختراع) و دانش فنی | ارزشگذاری هرگونه دارائی نامشهود در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات | 12 |
محتوای آموزشی الزامی جهت اخذ صلاحیت های تکمیلی کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی:
| صلاحیت محتوای دوره آموزشی | عنوان | ردیف |
| آشنایی با مفاهیم اجاره بها و اجرت المثل و تطبیق با مصادیق | تعیین اجاره بهاء و اجرت المثل در امور تخصصی مربوطه | 4 |
| نحوه محاسبه حق الزحمه کارشناسی اجاره بها بر اساس تعرفه مصوب کارشناسی ابلاغی ریاست محترم قوه | ||
| آشنایی با تعاریف و مصادیق سامانه ها ی کلان و نوین نرم افزار ی و وجه تمایز آن ها با سامانه های نرم افزاری خرد | رسیدگی و ارزیابی سامانه های کلان و نوین نرم افزاری، در حد رقم معاملات بزرگ و بالاتر دولتی | 5 |
| مقدمه ای بر سامانه های بانکی، پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی و یا سامانه های مبتنی بر فناوری های نوین (ازجمله فناوری های هوش مصنوعی، کلان داده (Bigdata) و زنجیره بلوکی یا بلاک چین (BlockChain) | ||
| تشریح ملاحظات مبتلا به سامانه های کلان | ||
| آشنایی با قوانین حقوق مالکیت فکری | رسیدگی به اسناد و حقوق مالکیت فکری پدیدآورندگان آثار و محصولات رایانه ای و نشر الکترونیکی | 6 |
| تشریح فرآیند و متولیان (ملی و بین المللی) ثبت محصولات رایانه ای | ||
| آشنایی با مصادیق نقض حقوق مالکیت فکری (حق مؤلف و حق اختراع)، گرته برداری، کپی بردار ی و بهره برداری غیرمجاز از طرح ها، نرم افزارها، بانکهای اطلاعاتی و به طورکلی انواع محصولات و خدمات در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات | ||
| آشنایی با استانداردهای مراکز داده | رسیدگی و ارزیابی مراکز داده و
زیرساختهای فنی و پردازش ابری، اینترنت اشیاء، سامانه های رباتیکی و نهفته، هوشمند و خود تصمیم گیر |
7 |
| آشنایی با تجهیزات مراکز داده، زیرساختهای فنی و شبکه های ارتباطی و اطلاعاتی و انواع ذخیره سازها | ||
| آشنایی با مصادیق و مفاهیم سامانه های رباتیکی و اینترنت اشیاء IOT و همچنین سامانه های نهفته Embeded هوشمند و خود تصمیم گیر | ||
| آشنایی با قوانین و مقررات مرتبط با جرائم رایانه ای | کارشناسی درزمینه جرائم رایانه ای و فضای مجازی | 8 |
| آشنایی با مصادیق و مورد کاوی چند نمونه پرونده | ||
| آشنایی با استانداردهای امنیت و متولیان آن در حوزه ملی و بین المللی | کارشناسی در زمینه امنیت اطلاعات و حفاظت سیستمهای رایانه ای | 9 |
| آشنایی با سازمان ها و نهادهای متولی امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات (سازمانی و ملی) | ||
| آشنایی با انواع حملات سایبری و تهدیدات در حوزه امنیت اطلاعات | ||
| موردکاوی پرونده های مرتبط | ||
| آشنایی با ارکان قراردادها – RFP ها و تشریفات مناقضات تا مرحله عقد قراردادها | ارزیابی خدمات مشاوره، نظارت، مدیریت، طراحی و ساخت طرح های فناوری اطلاعات و ارتباطات | 10 |
| آشنایی با مفاهیم مدیریت پیمان (از محل طرحهای عمرانی یا/و جاری) | ||
| موردکاوی پرونده های مرتبط | ||
| آشنایی با نقش و وظایف ارکان (کارفرما، پیمانکار، ناظر، مشاور و عامل چهارم) یک پیمان در قرارداده ای تخصصی | رسیدگی به اختلاف کارفرما، پیمانکار و مشاور در امور تخصصی مربوط | 11 |
| آشنایی با انواع تیپ قراردادها و تعهدات مرتبط با حوزه ICT – نحوه بررسی و تنظیم پیوست های فنی قراردادها | ||
| مرور چند نمونه قرارداد تخصصی | ||
| موردکاوی پرونده های مرتبط | ||
| آشنایی با استانداردهای ملی و بین المللی حسابداری و تفاوت ها و شباهت های آن با استانداردهای حوزه IT جهت شناسایی دارایی نامشهود | ارزشگذاری هرگونه دارائی نامشهود در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات | 12 |
| آشنایی با سازمان ها و نهادهای ملی و بین المللی متولی دارایی نامشهود | ||
| آشنایی با دستورالعملها ی ملی و بین المللی ارزیابی هرگونه دارائی نامشهود | ||
| آشنایی با زیست بوم استارت آپی با نگاه ارزشگذاری | ||
| آشنایی با الزامات پذیرش شرکتها در بورس | ||
| آشنایی با استنتاج از گزارشهای مالی و حسابداری صورتهای مالی | ||
| آشنایی با نحوه استناد پذیری اسناد مالی | ||
| آشنایی با استاندارد ایزو 10668 در ارزشگذاری برند و روش های ارزیابی دارایی های فکری و انسانی |
جمعبندی
در این مقاله، به بررسی جامع نقش «کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای» پرداختیم. ابتدا تعریف این تخصص را شرح دادیم، سپس وظایف و صلاحیتهای آن را برشمردیم، آنگاه شرایط و روند آزمون کارشناسی رسمی را تشریح کردیم، مراحل ثبت نام، پذیرش، کارآموزی و ارتقای صلاحیت های کارشناسی رسمی را با جزییات کامل بیان کردیم و نهایتاً مقایسهای میان دو نهاد اصلی ذیربط یعنی کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه انجام دادیم. اگر شما در حوزه فناوری اطلاعات، فضای مجازی یا جرایم رایانهای دارای تحصیلات و تجربه مرتبط هستید و قصد ورود به حرفه کارشناسی رسمی و تبدیل شدن به برترین و بهترین کارشناس رسمی فضای مجازی و جرایم رایانه ای را دارید، مسیر پیشرو هم شفاف و هم چالشبرانگیز است.
مطالعه دقیق شرایط، آمادهسازی جدی برای آزمون کارشناسی رسمی، پیگیری مراحل اداری و ارتقاء مهارتهای فنی و حقوقی، همه از الزامات موفقیت در این مسیر هستند. در نهایت، تبدیل شدن به بهترین و موفق ترین «کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی » به شما امکان میدهد تا در حل اختلافات فناورانه، ارزیابی داراییهای نرمافزاری، تحلیل جرایم سایبری و ارائه گزارشهای کارشناسی نقش مؤثری ایفا نمایید و در عرصههای تخصصی و حقوقی کشور حضوری جدی داشته باشید.
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای کیست؟
کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای فردی است که پس از قبولی در آزمون کارشناسی رسمی و اخذ پروانه، صلاحیت دارد در حوزه فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای به گزارش کارشناسی، ارزیابی خدمات و داراییها، تحلیل جرایم سایبری و ارائه نظرات تخصصی بپردازد.
۲. چه وظایفی بر عهده یک کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای است؟
در میان وظایف اصلی این تخصص میتوان رسیدگی به نرمافزارها، سختافزارها، شبکهها، خدمات اینترنتی، تحلیل جرایم رایانهای، تهیه مستندات فنی، تعیین ارزش داراییهای دیجیتال و حضور در دادگاه را نام برد.
۳. مسیر آزمون کارشناسی رسمی برای رشته کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای چگونه است؟
مسیر کلی عبارت است از: مطالعه شرایط و دفترچه ثبتنام، ثبتنام در سامانه نهاد مربوط ( کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه)، شرکت در آزمون کتبی و مصاحبه، قبولی و معرفی و کارآموزی، سپس اخذ پروانه کارشناسی رسمی و شروع فعالیت.
۴. تفاوت میان کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز کارشناسان رسمی قوه قضاییه چیست؟
مسیر کلی هر دو نهاد مشابه است، ولی ممکن است شرایط ثبتنام، اولویت جذب، فرآیند معرفی و نفوذ منطقهای متفاوت باشد. به همین جهت برای رشته کارشناسی رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای، داوطلب باید بررسی نماید که کدام مسیر برای وی مناسبتر است. وضعیت درآمدی و ارجاع کارشناسی برای هر دو نهاد تقریبا یکسان است.
۵. برای موفق شدن در مسیر کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات، فضای مجازی و جرایم رایانهای و تبدیل شدن به بهترین و برترین کارشناس رسمی کامپیوتر چه توصیههایی دارید؟
مطالعه دقیق دفترچه راهنما، آمادهسازی علمی و فنی در حوزه فناوری اطلاعات و فضای مجازی، آشنایی با جرایم رایانهای، تمرین نمونه سوالات آزمون کارشناسی رسمی، کسب تجربه کاری مرتبط، و انتخاب مسیر مناسب میان کانون و مرکز قوه قضاییه از جمله توصیههای کلیدی هستند.
6. وضعیت درآمد کارشناس کارشناس رسمی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی چگونه است؟
از نظر درآمد و دریافتی مالی، درآمد کارشناسان رسمی کامپیوتر از حق الزحمه کارشناسی دریافتی از سیستم قضایی مطابق با تعرفه های مصوب ریاست قوه قضاییه تامین می گردد که چندان قابل توجه نمی باشد. برترین کارشناسان رسمی کامپیوتر و فناوری اطلاعات با سالها تجربه نیز معمولا درآمد چندان زیادی از ارجاع کارشناسی توسط سیستم قضایی ندارند و در نتیجه نمی توان کارشناسی رایانه و فناوری اطلاعات را به عنوان یک شغل مجزا که قابلیت تامین مخارج زندگی را دارد در نظر گرفت. کارشناسی فناوری اطلاعات و جرایم رایانه ای معمولا به عنوان شغل دوم و مکمل افراد محسوب می شود و بیشتر از بحث درآمد، از نشر اعتبار و آشنایی با مسایل حقوقی و قضایی مفید می باشد.